İlham Veren Köşeler Yazılar

Sardalya Balığının Kılçığı Nasıl Temizlenir? Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Sardalya balığının kılçığını temizlemek, görünürde basit ve günlük bir görev gibi görünse de, aslında daha derin bir anlam taşır. Kılçıklar, sardalyanın yapısını ve işlevini belirleyen unsurlardır. Onları temizlemek, balığın tüketilebilmesi için gerekli bir süreçtir. Fakat, bu süreç yalnızca fiziksel bir temizlikten ibaret değildir; bir tür mekanizmayı, belki de gizli bir düzenin nasıl işlemesi gerektiğine dair bir metafor sunar. Bu, güç ilişkilerinin, toplumsal düzenin ve kurumların nasıl işlediğine dair düşünmemizi sağlar. Siyasi düzen ve toplumsal yapılar da tıpkı bir balığın kılçıkları gibi, bazen görünmeyen ve karmaşık sistemlerdir. Bu sistemleri anlamadan, onlarla etkin…

Namaz Kılarken Hep Aynı Zammı Sure Okunur Mu? Siyaset, Güç ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Bir siyaset bilimci olarak, her toplumda güç ilişkilerinin ve toplumsal düzenin nasıl şekillendiğine dair sürekli bir sorgulama içindeyim. Toplumlar, sadece ekonomi, hukuk veya siyasetle değil, kültürel ve dini ritüellerle de biçimlenir. Bu bağlamda, namaz gibi dini ritüellerin düzeni, toplumsal yapıyı ve bireylerin ideolojik bakış açılarını ne şekilde yansıtır? Namaz kılarken, hep aynı zammı sure okunur mu? Bu soru sadece dini bir tartışma değil, aynı zamanda güç ilişkileri, kurumlar ve vatandaşlık anlayışımızı da etkileyen bir sorgulama alanıdır. İktidar, kurumlar ve ideoloji kavramlarını merkeze alarak bu…

Balık Eve Bereket Getirir Mi? Birçok kültürde ve özellikle Türk geleneklerinde, balığın eve bereket getirdiğine dair bir inanış vardır. “Balık, eve bereket getirir” denir ya, acaba gerçekten bu bir gelenek mi, yoksa zamanla oluşan bir halk inanışı mı? Bu konuda düşündüğümde, bir yandan “ya belki de” derken, diğer yandan aklımda hep bir soru işareti var. Yani, balığın evdeki ruh halini, ortamı ya da finansal durumu etkileyebileceği nasıl söylenebilir ki? Ama bir yandan da, her şeyin bir anlamı olması gerektiğini düşünüyorum. Hadi gelin, bu konuyu hem geçmiş hem de günümüz perspektifinden inceleyelim. Geçmişten Günümüze Balık ve Bereket Balığın bereket getirdiği inanışı…

Askerde Nöbette Telefon Yasak mı? Gerçek Hikâyeler ve Verilerle Yakından Bakış Ankara’da büyüyen ve ekonomi okuyup veriyle haşır neşir olmuş bir genç olarak, askerlik mevzusuna hep ilgi duymuşumdur. Çocukken mahalledeki arkadaşlarım “Askerdeyim, telefon yasak” diye anlatırdı, ben de gizlice merak ederdim: acaba gerçekten öyle mi? İş hayatında raporlarla uğraşırken bile, insan hikâyeleri hep veriden daha etkileyici oluyor. Askerde nöbette telefon yasak mı? sorusu da aslında böyle bir konu: resmi kurallar var, ama deneyimler ve gözlemler bazen farklı. Resmi Kurallar Ne Diyor? Milli Savunma Bakanlığı’nın resmi yönetmeliklerine göre, askerlerin nöbet sırasında cep telefonu kullanması yasak. Nöbetin amacı, alanın güvenliğini sağlamak ve…

İslam İnanç Esaslarının Temeli ve Kültürel Görelilik: Bir Antropolojik Bakış Kültürler, insanlık tarihinin en zengin ve en derin boyutlarından biridir. Her bir toplum, kendine özgü ritüeller, semboller ve inançlarla şekillenir. Bu kültürel yapılar, sadece birer dışsal davranış biçimleri değil; aynı zamanda bireylerin kimliklerinin inşa edildiği ve toplumsal bağlarının kurulduğu temel yapılar olarak da işlev görür. Peki, bir inanç sistemi nasıl bu denli köklü bir şekilde toplumsal kimliği şekillendirir? İslam inanç esaslarının temeli üzerinden, kültürel göreliliği, kimlik oluşumunu ve toplumsal yapıları daha derinlemesine incelemeye ne dersiniz? Bu yazıda, İslam inanç esaslarının temelinin nasıl bir antropolojik çerçevede şekillendiğini ve bu inançların toplumlar…

Kelimelerin Toprağı: “Toprak Etkili Kişi” Ne Demek? Bazı kelimeler vardır; ilk bakışta somut, hatta teknik gibi durur ama biraz dinlenince içinden edebiyat sızar. “Toprak etkili kişi” ifadesi de böyle bir söz. Günlük dilde, hatta kimi zaman astrolojik ya da kişilik tanımlarında karşımıza çıkar; fakat esas gücünü, çağrışım kapasitesinden alır. Toprak… Ağırlık… Sessizlik… Süreklilik… Bu kelimelerin bir araya geldiği yerde, anlatılar başlar. Çünkü edebiyat, tam da böyle kavramları alır ve onları insan ruhunun derinliklerine doğru eker. Bu yazıda “toprak etkili kişi ne demek?” sorusunu ansiklopedik bir tanıma hapsetmeden; romanlardan şiirlere, karakter tiplerinden temalara uzanan bir edebiyat yolculuğunda ele almak istiyorum. Kelimelerin…

Pıçırmak ve Toplumsal Düzen: İktidarın Güç İlişkileri Üzerine Bir Analiz Siyasi yaşamın derinliklerine indiğimizde, insanların nasıl yönetildiğini, hangi güç ilişkilerinin toplumsal yapıyı şekillendirdiğini ve bunların bireyler üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu sorgulamak kaçınılmazdır. Bu sorgulama, yalnızca toplumsal normlar, hukuk ve ideolojiler üzerinden değil, aynı zamanda günümüz siyasi gerçekliğiyle de şekillenen bir düşünsel alanı doğurur. Ancak burada, biraz daha basit bir kavramdan, ama bir o kadar da derin anlamlar taşıyan bir ifadeden söz edeceğiz: Pıçırmak. Pıçırmak, dilde arka planda kalmış, günlük konuşmada pek de fark edilmeyen ama toplumsal gerçeklikte önemli yeri olan bir kavramdır. Sadece küçük, sıradan bir hareket olarak görülebilir,…

Memurlara Verilen Haklar: Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamadan bugünü tam olarak kavrayamayız; çünkü her dönemin, her toplumun ve her sistemin kendine özgü dinamikleri vardır. Bu dinamikler, tarih boyunca şekillenen sosyal yapılarla birbirine bağlıdır. Memurların hakları da bu şekillenmenin bir parçasıdır. Geçmişin izlerini takip etmek, memurların bugün sahip olduğu hakların neden ve nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, memurların haklarını tarihsel bir perspektiften ele alacak, önemli dönemeçleri ve toplumsal dönüşümleri inceleyeceğiz. Osmanlı Döneminde Memurların Hakları ve İmparatorluk Yapısı Osmanlı İmparatorluğu’nda devletin güçlü merkezi yapısı, bürokratik düzenin temellerini atmıştır. Ancak memurlara verilen haklar, devlete ve dönemin ihtiyaçlarına göre farklılık göstermiştir. İlk…

İyi Ahlaklı Ne Demek? Ahlaklılık Üzerine Bir Yorum İyi Ahlaklı Olmak: Zor Olan Ama Gereken Bir Şey Mi? Şimdi, hepimiz “iyi ahlaklı” kelimesini duyduğumuzda aklımıza ne gelir? Hani annelerimizin sürekli “Evladım, sen çok iyi ahlaklısın, insanlara saygılı ol” dediği anlar var ya… İşte tam o anı düşünün. Ama işin içine girdiğinizde, bir de bakıyorsunuz ki, “İyi ahlaklı ne demek?” sorusu ciddi bir kafa karıştırma noktasına geliyor. İzmir’de yaşıyorum ve sabahları sabah çayı içmeden kimseyle konuşmam, ama çay bitince hemen herkese “İyi ahlaklı olmanın” ne demek olduğunu anlatmaya başlarım. Ama kendimi de hiç unutmuyorum tabii. Hadi biraz mizahi bir açıdan bakalım!…

Steril Temizlik Ne Demek? Hadi Gel, Birlikte Çözümleyelim İzmir’in o sıcağında, bir arkadaşım bana “Steril temizlik ne demek?” diye sordu. Ben de her zamanki gibi kafamda birdenbire felsefi bir düşünce yapmaya başladım. “Steril temizlik?” dedim, “Yani öyle temiz ki, o kadar temiz ki, geriye hiçbir kir bırakmayan bir temizlik mi?” Hadi ama, sonuçta temizlik, kirden arındırma işi değil mi? Ama bir yanda, kafamın içinde dönüp durmaya başlayan soru: “Steril temizlik gerçekten ne demek?” ve en önemlisi, “İçinde herhangi bir ‘temizlik’ barındırmayan bir temizlik olabilir mi?” Steril Temizlik: ‘Gerçekten’ Temiz Olmak Söz konusu “steril temizlik” olduğunda, işin içinde ciddiyet var. Hani…